Oude-Kaart Wandeling door Nederland — historische topografische kaarten 1815–2021
Interactief overzicht van twee eeuwen Nederlandse historische kaarten (Kadaster Topotijdreis, 1815–heden) over de hedendaagse straten, met kunst-ansichtkaarten en architectuur-landmarks. Deze pagina heeft JavaScript nodig om de interactieve kaart te tonen; hieronder een tekstoverzicht van de eenentwintig steden die de kaart dekt.
Amsterdam
De grachtengordel (1613 e.v.) en de latere uitbreidingen — van Plan Zuid (Berlage) tot de naoorlogse Westelijke Tuinsteden — zijn goed te volgen op de historische kaartseries van 1815 tot nu.
Rotterdam
Het centrum werd in mei 1940 grotendeels verwoest en daarna modernistisch herbouwd; de kaarten van voor en na 1940 laten dit contrast scherp zien.
Den Haag
Regeringszetel met negentiende- en twintigste-eeuwse stadsuitbreidingen zoals het Statenkwartier en Zeeheldenkwartier, duidelijk zichtbaar in de Bonnebladen en topografische kaarten.
Utrecht
Middeleeuwse grachtenstad met unieke werven; de historische kaartlagen tonen de groei rond de Domtoren en latere Rietveld-architectuur.
Leiden
Universiteitsstad sinds 1575 met een compacte grachtenring en textielindustrieverleden, terug te zien in de kaarten van de negentiende eeuw.
Delft
Grachtenstad met een historische kern die opvallend gaaf bewaard is gebleven — de kaartlagen laten zien hoe weinig het stratenpatroon sinds 1815 is veranderd.
Haarlem
Stad aan het Spaarne met een middeleeuwse kern rond de Grote Markt; de kaartseries tonen de negentiende-eeuwse vestingwerken en hun latere ontmanteling.
Gouda
Bekend om de kaasmarkt en het gotische stadhuis; de historische kaarten volgen de grachten en veenontginning rond de stad.
Dordrecht
De oudste stad van Holland (stadsrecht 1220), gelegen op een eiland bij de samenvloeiing van rivieren — de kaarten tonen de karakteristieke eilandvorm.
Amersfoort
Middeleeuwse ommuurde stad met twee concentrische grachtenringen die de historische stadsuitbreiding markeren, goed zichtbaar op de oudste kaartlagen.
Hilversum
Mediastad met een internationaal invloedrijk modernistisch erfgoed — Willem Marinus Dudoks raadhuis (1931) en Jan Duikers Zonnestraal-sanatorium (1928) liggen beide over het bosrijke, dorpse stratenpatroon van de kaart van 1900, van vóór hun bouw.
Groningen
Noordelijke universiteitsstad met vroegere stervormige vestingwerken; de kaarten tonen hoe de bolwerken plaatsmaakten voor parken zoals rond de Ossenmarkt.
Leeuwarden
Hoofdstad van Friesland met een grachtenpatroon rond de scheve Oldehove-toren, te volgen door de kaartseries sinds 1815.
Zwolle
Hanzestad met een ring van vestingwallen die nu een parkgordel vormen — duidelijk herkenbaar op de historische kaarten.
Deventer
Een van de oudste Hanzesteden aan de IJssel, met een middeleeuws stratenpatroon dat op de kaarten nauwelijks is gewijzigd.
Arnhem
Stad die zwaar beschadigd raakte tijdens de Slag om Arnhem (1944) en daarna herbouwd werd; de naoorlogse kaartlagen tonen de wederopbouw.
Nijmegen
De oudste stad van Nederland (Romeins Noviomagus), ook zwaar getroffen door bombardementen in 1944 — de kaartseries tonen eeuwen stadsontwikkeling en wederopbouw.
's-Hertogenbosch
Geboortestad van schilder Jheronimus Bosch, met een vestingstad-plattegrond van grachten en bastions die op de historische kaarten goed te herkennen is.
Eindhoven
Groeide in de twintigste eeuw van dorp tot industriestad dankzij Philips; de kaartserie 1900–2021 toont deze snelle stedelijke expansie.
Maastricht
De oudste continu bewoonde stad van Nederland, met Romeinse wortels aan de Maas; de kaarten tonen eeuwen vestingbouw rond het Vrijthof.
Middelburg
Hoofdstad van Zeeland en VOC-kamerstad, in 1940 zwaar getroffen door bombardementen en nadien in oude stijl herbouwd — te volgen op de historische kaartlagen.